Quách gỗ vàng tâm thành 10: kích thước, cân nặng thật

Trong các cuộc gọi đặt quách mùa sang cát, câu tôi nghe nhiều nhất là "anh làm cho em cái thành 10". Thành 10, địa 10, thiên 10 là quy cách xưởng tôi làm nhiều nhất, và cũng là quy cách nhiều gia đình chọn khi muốn chiếc quách dày dặn, chắc chắn cho các cụ. Nhưng nói "thành 10" thôi thì chưa đủ. Gia đình cần biết chiếc quách ấy lọt lòng bao nhiêu, ngoài bao nhiêu, nặng bao nhiêu, và hố phải đào rộng thế nào thì mới hạ xuống được.

Tôi là Cương, cùng bố làm gỗ ở xưởng Văn Ba Gỗ To, Hà Nam. Dưới đây là những số tôi đo thật trên các chiếc quách gỗ vàng tâm thành 10 ở xưởng.

Thành 10, địa 10, thiên 10 nghĩa là gì

Một chiếc quách gỗ là hộp gỗ bọc ngoài chiếc tiểu sành đựng xương cốt, các cụ gọi là "trong quan ngoài quách". Quách gồm hai tấm thành hai bên, hai tấm đầu, tấm địa dưới đáy và tấm thiên trên nắp. Đơn vị thợ dùng là phân, tức centimet.

"Thành 10, địa 10, thiên 10" nghĩa là tấm thành dày 10 phân, tấm đáy dày 10 phân, tấm nắp dày 10 phân. Gia đình cẩn thận hơn thì làm thiên 15, tức nắp dày 15 phân, vì tấm thiên là tấm chịu toàn bộ đất đè từ trên xuống.

Vì sao thành 10 lại phổ biến hơn thành 6, 7, 8? Một phần vì gỗ vàng tâm khai thác ra thường được những tấm dày 10. Tấm thành mua về thường cao khoảng 35 phân, dài khoảng 2,3 m. Tôi cắt bỏ chỗ dập, làm cho vuông vắn sạch sẽ thì còn cao khoảng 31 đến 32 phân, vừa để bọc một chiếc tiểu sành.

Lọt lòng 30 × 32 × 67: bỏ vừa các loại tiểu

Lọt lòng là khoang rỗng bên trong quách, chỗ đặt chiếc tiểu. Quách đựng tiểu sang cát ở xưởng tôi làm theo một quy cách chung:

Quy cách này bỏ vừa các loại tiểu thường gặp trên thị trường, cả tiểu to lẫn tiểu nhỏ. Một chiếc tiểu sành thường tôi đo được dài khoảng 59 phân, cao 28 phân rưỡi, rộng 29 phân, đo ở trên nắp tiểu. Tôi vẫn nói với khách: thà rộng còn hơn là bị chật. Quách không bỏ vừa tiểu thì coi như sản phẩm lỗi.

Có hai trường hợp gia đình phải báo trước. Một là tiểu bị méo, bị phình, thì kích thước chuẩn chưa chắc đã vừa, nên đo thẳng chiếc tiểu nhà mình ở chỗ to nhất. Hai là tiểu cho hỏa táng nhỏ hơn tiểu sang cát, vì thiêu thì xương hao hơn, nên kích thước quách cũng khác.

Phủ bì khoảng 55 × 55 × 95: tính thế nào

Phủ bì là kích thước ngoài cùng, đo ở chỗ rộng nhất. Chỉ cần biết lọt lòng và độ dày thành là gia đình tự cộng ra được:

Một chiếc quách thành 10, địa 10, thiên 10 tôi đo trên camera ở xưởng có lọt lòng 30 × 32 × 67, phủ bì 55 × 55 × 95. Đây là chiếc "phù hợp mọi loại tiểu trên thị trường" mà tôi hay giới thiệu.

Không phải chiếc thành 10 nào cũng dài 95. Khi hố hay bộ mộ đá nhà mình nhỏ hơn, tôi rút lọt lòng dài xuống 61 phân. Vài chiếc thành 10 khác tôi từng làm:

Như bảng trên, một chiếc quách có thể có vài con số phủ bì: đo ở mặt gỗ, đo ở nẹp, đo cả phần chân. Khi trao đổi với xưởng, gia đình hỏi rõ phủ bì đo ở đâu. Con số dùng để xây hố là con số lớn nhất, tính cả chân.

Chiều dài theo thước lỗ ban

Ở xưởng tôi, mọi kích thước đều căn theo thước lỗ ban. Với quách thành 10, chiều dài tôi hay để vào số 89. Trên thước lỗ ban, khoảng từ 81 đến 89 là dãy số đỏ trên đỏ dưới, đều là số đẹp. Lọt lòng dài 67 phân cũng rơi vào cung "Đăng khoa quý tử".

Chuyện cung đẹp, cung xấu là tôi nghe các thầy chia sẻ và theo thói quen nghề. Gia đình có thầy riêng thì hỏi thêm thầy mình tin tưởng.

Quách gỗ vàng tâm thành 10 nặng bao nhiêu

Đây là câu nhiều nhà hỏi để tính người khiêng, tính xe chở. Theo những chiếc tôi đã đóng:

• Quách thành 10, thiên 10 đóng bằng gỗ khô nặng khoảng một tạ.
• Đóng bằng gỗ tươi thì nặng khoảng tạ ba, tạ tư.

Có chiếc tôi cân tại xưởng được đúng 130 cân. Nhìn chung quách tôi đóng ra dao động từ khoảng 130 đến 160 cân tùy gỗ và tùy mẫu chạm. Ngày sang cát gia đình nhớ chuẩn bị đủ người, và hố nên có lối hạ cho dễ.

Hố đào cho quách thành 10 rộng bao nhiêu

Lắm gia đình đặt quách to nhưng lúc hạ xuống thì cái lỗ lại bé. Nếu nghĩa trang đã quy hoạch, lỗ xây sẵn, thì cái lỗ quyết định kích thước quách. Nhà có đất riêng thì thoải mái hơn.

Với một chiếc quách thành 10 phủ bì rộng 50, dài 87, tôi khuyên đào hố rộng khoảng 69 và dài khoảng 1,17 m, tức mỗi bên dư chừng 10 phân, mỗi đầu dư chừng 15 phân. Đào rộng như vậy không chỉ để bỏ vừa mà còn để xoay chỉnh hướng cho hợp với tuổi các cụ. Nơi gò đống cao với quách to rộng 60, tôi từng thấy đào rộng tới 89, dài 1,27 m.

Nhà muốn làm mộ tròn thì phải biết đường chéo của quách. Một chiếc thành 10, địa 10 có chỗ rộng nhất khoảng một mét lẻ một, chiều dài cơ sở khoảng 89 phân. Đo được đường chéo thì làm lỗ tròn theo đường chéo ấy, quách quay được trọn một vòng.

Cách tôi đóng một chiếc quách thành 10

Kích thước đúng rồi thì đến tay nghề. Mấy điều tôi giữ ở xưởng với mọi chiếc quách:

• Mộng thắt mang cá: xuống nước gỗ trương ra, mộng càng chắc, không giằng ra được.
• Không đóng đinh: nẹp chỉ ghim tạm vài cái đinh nhỏ cho ăn keo rồi rút ra hết, thay bằng chốt gỗ bôi keo.
• Chữ Thọ tròn ở đầu, chữ Thọ vuông ở chân: đánh dấu đầu và chân. Tiểu sành cũng theo quy ước này, khi hạ tiểu vào quách phải cho đầu tròn khớp đầu tròn.
• Phun lót PU: vàng tâm là gỗ mềm, để mộc thì dễ nẻ dăm.
• Ướm tiểu, làm nêm chặn: tôi đặt thử tiểu vào và chèn nêm để tiểu không bị xô trong quách.
• Lúc hạ huyệt, đậy nắp xong thì miết silicon bốn góc cho kín.

Câu hỏi gia đình hay hỏi

Quách gỗ vàng tâm thành 10 giá bao nhiêu?
Giá đi theo độ dày tấm thành, tấm thiên, theo mẫu trơn hay chạm, nên tôi không đưa một con số chung. Gia đình cho tôi biết kích thước tiểu và kích thước hố, tôi báo giá đúng chiếc mình cần. Có thể xem thêm bài giá tiểu quách gỗ vàng tâm tại xưởng.

Thành 10 hay thành 8 thì hơn?
Thành 10 dày dặn, chắc hơn, nhưng phủ bì to hơn và nặng hơn. Nếu lỗ xây sẵn nhỏ thì thành 8 gọn hơn: một chiếc thành 8 lọt lòng 31 × 32 × 67 tôi làm ra phủ bì khoảng 47–48 × 50 × 89. Xem mẫu quách gỗ vàng tâm thành 8, đáy 8, thiên 10.

Có nên làm thiên dày hơn 10 không?
Nên, nếu điều kiện cho phép và hố đào sâu. Tấm thiên chịu lực đè lớn nhất, có nhà làm thiên 12, thiên 15. Ví dụ quách gỗ vàng tâm thành 10, thiên 12.

Khắc tên lên nắp quách có nên không?
Nên, tôi khuyên khắc chìm. Trăm năm sau nếu mộ có xê dịch, mất bia, đào lên vẫn thấy tên tuổi các cụ trên tấm thiên.

Ngày giờ, hướng đặt quách thì sao?
Đó là việc của thầy gia đình tin tưởng. Tôi chỉ kể lại những gì tôi nghe các thầy chia sẻ. Phần của xưởng là làm chiếc quách đúng gỗ, đúng kích thước.

Đồ tâm linh chỉ làm một lần

Chiếc quách hạ xuống rồi thì không ai nhìn thấy bên trong nữa, nên chọn nơi làm cũng là chọn người. Trước khi đặt ở bất cứ đâu, gia đình hỏi cho rõ bốn điều: gỗ gì, thành bao nhiêu, thiên bao nhiêu, lọt lòng có bỏ vừa tiểu nhà mình không.

Nếu gia đình đang chuẩn bị sang cát mà còn băn khoăn về kích thước, cứ gọi cho tôi theo số 0936.666.893 (có Zalo), hoặc ghé xưởng ở Hà Nam xem gỗ tận mắt. Mẫu có sẵn ở xưởng: quách gỗ vàng tâm thành 10, địa 10, thiên 10.

Nguyễn Văn Cương — xưởng Văn Ba Gỗ To, Hà Nam. Con nhà nghề mộc, cùng bố làm gỗ từ năm 2014, chia sẻ kiến thức nhận biết gỗ và đồ gỗ tâm linh trên kênh YouTube Gỗ Tâm Linh. Các số đo trong bài là số thực tế tại xưởng; phần phong tục, phong thủy là kinh nghiệm tôi nghe lại, gia đình nên hỏi thêm thầy mình tin tưởng.