Quan tài gỗ vàng tâm – Áo quan 6 tấm nguyên khối | Văn Ba

Chọn một cỗ quan tài gỗ vàng tâm là việc mà người nhà nào cũng muốn làm cho thật kỹ, vì làm cho người thân chỉ một lần, và khi đã hạ xuống thì không ai nhìn thấy bên trong nữa. Bài này tôi viết đầy đủ nhất có thể: gỗ vàng tâm là gì, nhận biết gỗ thật ra sao, kích thước thành 6, 7, 8, 10 khác nhau thế nào, xưởng đóng áo quan ra sao, và cả những điều tôi phải nói thẳng về nhược điểm của loại gỗ này.

Tôi là Cương, con nhà nghề mộc ở Hà Nam, cùng bố làm gỗ ở xưởng Văn Ba Gỗ To từ năm 2014. Số đo và cách làm trong bài là số thật tại xưởng, nhiều phần tôi đã quay lại và đăng trên kênh YouTube Gỗ Tâm Linh, nên bạn có thể vừa đọc vừa xem video.

1. Quan tài gỗ vàng tâm là gì, dùng khi nào

Quan tài (còn gọi là áo quan, cỗ hậu sự) là chiếc hòm đựng thi hài, khác với quách. Quách gỗ là hộp gỗ nhỏ, dài chừng 60 đến 90 phân, bọc ngoài tiểu sành đựng xương cốt khi sang cát hoặc hỏa táng. Quan tài thì dài khoảng 1,8 đến 2 mét.

Gỗ vàng tâm hợp với hai cách an táng chính:

1. Đào sâu chôn chặt, an táng vĩnh viễn, chôn một lần và không bốc lên nữa. Trường hợp này nên chọn nơi đất sạch.
2. Hung táng rồi cải táng (sang cát). Gỗ vàng tâm hoàn toàn có thể đào lên để dọn xương cho người thân.

Bạn xem video quay từ A đến Z quá trình làm một cỗ quan tài gỗ vàng tâm ở xưởng:

2. Vì sao nhiều gia đình chọn gỗ vàng tâm

Gỗ vàng tâm là loại gỗ các cụ dùng trong việc tâm linh, gắn với câu vè nhiều người nghe qua: "Sống trên đời ăn miếng dồi chó, chết xuống âm phủ được bó vàng tâm." Tôi làm loại gỗ này vì mấy tính chất tôi đã kiểm chứng tại xưởng:

• Mềm, nhẹ, không cong vênh. Khúc gỗ vàng tâm khô bỏ xuống nước vẫn nổi.
• Không có độc tính. Dằm gỗ vàng tâm đâm vào tay chỉ mềm, không sưng. Gỗ lim thì khác: lim là gỗ rất tốt nhưng có độc tính trong gỗ, ai bị dằm lim đâm đều biết tay sưng thế nào, nên tôi không bao giờ dùng lim làm áo quan.
• Hợp môi trường nhiều nước. Đồng bằng Bắc Bộ chiêm trũng, ẩm ướt, gỗ vàng tâm càng ở nước càng bền. Tôi có ngâm khúc gỗ vàng tâm khô trong bể nhiều năm, bào ra thì không ngấm nước.
• Tận mắt thấy. Ở quê tôi, có những ngôi mộ phải chuyển đi để làm khu đô thị. Quan tài gỗ vàng tâm nằm mấy chục năm dưới đất chiêm trũng, đào lên vẫn còn nguyên. Tôi cũng từng chứng kiến một ngôi mộ gần 100 năm, đào lên gỗ vẫn y nguyên.

Các cụ trong nghề còn truyền lại rằng gỗ vàng tâm khô chôn nơi nhiều nước phải khoảng 100 năm mới ngấm vào chừng một phân nước. Đây là kinh nghiệm nghề truyền miệng, tôi kể lại như đã nghe, không phải số đo trong phòng thí nghiệm và không phải lời bảo đảm cho sản phẩm.

Gỗ vàng tâm xưởng tôi lấy từ Thanh Hóa, Nghệ An và Lào. Ở ngoài thị trường có nhiều loại gỗ trông giống vàng tâm, có cả gỗ nhập về mà người ta vẫn gọi là vàng tâm, nên gia đình hãy biết cách nhận biết ở phần dưới.

3. Cách nhận biết gỗ vàng tâm thật

Cách đốt là cách tôi khuyên khách tự làm: đến xưởng, chọn đúng miếng gỗ ấy, đốt lên xem có nổ không. Gỗ dổi thì khác: bào ra có mùi thơm và đốt không nổ.

Một điều tôi nói thật để bạn khỏi bất ngờ: gỗ vàng tâm xẻ từng miếng, cây nọ vào cây kia, nên màu các tấm không giống hệt nhau. Khi hoàn thiện, người thợ có thể dặm một chút màu cho đều. Xem thêm bài quan tài gỗ vàng tâm có tốt không.

4. Kích thước quan tài gỗ vàng tâm: lọt lòng, thành, thiên

Khi gọi xưởng, bạn sẽ nghe cách nói "thành 8, địa 8, thiên 10". Đơn vị là phân (centimet): thành là hai tấm gỗ hai bên hông, địa là tấm đáy, thiên là tấm nắp. "Thành 8" nghĩa là tấm thành dày 8 phân.

Kích thước lọt lòng phổ thông tôi làm: rộng 40, cao 31 đến 32, dài 1,8 m. Nhà nào người mất dáng cao lớn thì báo trước để nới lòng, ví dụ có cỗ tôi làm lọt lòng rộng 42, cao 35.

Tấm thiên phải phủ kín cả lòng lẫn hai tấm thành, nên bề rộng tấm thiên bằng lọt lòng cộng hai lần độ dày thành:

Mẹo nhỏ: muốn lòng rộng mà kích thước ngoài không quá to thì giảm độ dày thành. Ví dụ muốn lọt lòng rộng 47, chọn thành 7 thì 47 cộng 14 ra 61, gọn hơn nhiều so với lòng 47 mà đi thành 10.

Phủ bì (kích thước ngoài cùng, đo ở chỗ rộng nhất) của mấy cỗ tôi đã đo ở xưởng:

Một chiếc áo quan có thể có ba con số phủ bì: đo ở mặt gỗ, đo ở nẹp, và đo cả phần chân. Ví dụ một cỗ thành 8 tôi đo được 56 ở mặt gỗ, 60 ở nẹp, 65 khi tính cả chân. Con số cuối là con số dùng để xây hố, nên khi trao đổi bạn nhớ hỏi rõ "phủ bì này đo ở đâu". Chiều dài 1,97 m hay 2,03 m đều là số đẹp trên thước lỗ ban, gia đình chọn số nào tùy ý.

Vì sao tấm thiên dày hơn thành và địa? Tấm địa nằm dưới nên ít chịu lực. Tấm thiên chịu toàn bộ đất đè từ trên xuống trong khi bên trong rỗng, nên thiên mỏng mà đất nén nhiều năm thì có thể sập. Hố càng sâu càng nên chọn thiên dày. Xưởng làm thiên 10, nhà cẩn thận thì thiên 15. Bộ "khủng" thành 12 và thiên 18, 19 xưởng vẫn làm được theo yêu cầu.

Hai video tôi quay về kích thước và cặp thành 8, địa 8, thiên 10:

Bạn có thể đọc thêm bài chọn thành 6, 7, 8 hay 10 với kích thước thật.

5. Cách đóng áo quan: 6 tấm nguyên khối, mộng thắt mang cá, không đóng đinh

Ở ngoài Bắc, tôi đóng áo quan bằng 6 tấm gỗ vàng tâm liền lạc, ghép với nhau bằng hệ thống mộng, chứ không ghép nhiều mảnh như mẫu trong Nam (mẫu trong Nam hay dùng gõ đỏ, to và cầu kỳ hơn). Xẻ cả bộ thiên địa từ một cây là rất hiếm, nên tôi lựa những tấm đẹp từ nhiều cây để làm thành một bộ.

Mấy điều tôi giữ ở xưởng:

• Mộng thắt mang cá. Xuống nước gỗ trương ra thì mộng càng chắc, không giằng ra được.
• Không bôi nến vào mộng, vì bôi nến thì keo không bám. Vào mộng bằng búa tạ, mộng vuông giữ thiên và địa gắn bằng keo AB.
• Không đóng đinh. Nẹp chỉ ghim tạm một hai cái đinh nhỏ cho ăn keo rồi rút hết, thay bằng chốt gỗ bôi keo.
• Phun lót PU bảo vệ mặt gỗ, vì vàng tâm là gỗ mềm, để mộc dễ nẻ dăm.
• Lót vải đỏ có chữ Thọ, may đo theo từng cỗ.
• Chữ Thọ tròn ở phần đầu, chữ Thọ vuông ở phần chân. Lắp ngược đầu thì sửa rất khó, nên thợ làm rất chi tiết khâu này.
• Khắc tên lên tấm thiên, nên khắc chìm. Trăm năm sau nếu mộ xê dịch, mất bia, đào lên vẫn thấy tên tuổi rõ ràng.
• Khi hạ huyệt, đậy nắp xong thì miết silicon bốn góc cho kín.

Hai video dưới đây quay đúng phần vào mộng và lót vải đỏ:

Về hoa văn, có gia đình chọn hàng trơn, có gia đình thích chạm. Một ca xưởng tôi làm: cỗ cho cụ ông chạm rồng, cỗ cho cụ bà chạm sen, trên nắp chạm bát quái đám mây và tên, ngày sinh ngày mất của cụ. Bạn xem thêm mẫu ở bài quan tài gỗ vàng tâm chạm rồng.

6. Hố kim tĩnh, đất ở đâu thì hợp, và những điều tôi phải nói thật

Hố kim tĩnh là cái hố hạ áo quan. Nếu nghĩa trang đã quy hoạch, lỗ xây sẵn thì cái hố quyết định kích thước quan tài, không phải ngược lại. Với cỗ phủ bì rộng 57, cao 60, dài 1,97 m, nhà có đất rộng nên để hố rộng khoảng 1,27 m, dài 2,37 đến 2,38 m, mỗi đầu dư chừng 20 phân để bỏ đất hoặc cát. Đất hẹp thì với cỗ rộng 57 làm hố rộng khoảng 69 đến 70, miễn sao bỏ vừa.

Đất nào hợp? Ở đồng bằng chiêm trũng nhiều nước như miền Bắc, gỗ vàng tâm là loại hợp nhất. Gò đống cao, ít nước vẫn dùng được nhưng phải tính toán, vì:

• Gỗ vàng tâm không chống được mối khi để nơi khô ráo. Ai bảo vàng tâm để chỗ khô mà tránh được mối là không đúng. Cách tôi được các thầy phong thủy chia sẻ là đào hố rộng hơn bình thường khoảng 20 phân, lót lớp cát vàng đã rửa sạch dày khoảng 30–40 phân ở đáy, hạ áo quan xuống rồi lấp cát vàng phủ kín, bên trên mới lấp đất. Phải là cát vàng, vì cát đen để lâu sẽ bị thối cát.
• Gỗ vàng tâm nẻ dăm nếu không lót PU. Gỗ mềm, mất nước thì nẻ. Vì vậy áo quan đóng xong tôi đều phun lót PU. Không lót thì dù có cuộn giấy bóng, đậy bạt, nó vẫn nẻ.

Về hướng đặt, ngày giờ hạ huyệt, đó là phần việc của thầy phong thủy gia đình tin tưởng. Tôi chỉ kể lại điều tôi nghe các thầy chia sẻ. Phần của xưởng là làm đúng gỗ, đúng kích thước, đúng kỹ thuật.

Video này tôi quay về cách xây hố kim tĩnh cho áo quan:

7. Năm câu nên hỏi bất kỳ xưởng nào trước khi đặt quan tài

1. Gỗ gì, vàng tâm lấy từ vùng nào (xưởng tôi: Thanh Hóa, Nghệ An, Lào)? Có cho đốt thử miếng gỗ không?
2. Độ dày thành, địa, thiên là bao nhiêu? Thiên có đủ dày không?
3. Phủ bì đo ở đâu, có vừa cái hố nhà mình không?
4. Có lót PU chưa, đóng bằng mộng gì, có đóng đinh không?
5. Có thể đến xưởng xem gỗ tận mắt hoặc xem video quá trình làm không?

Câu tôi hay nói: chôn chiếc quan tài gỗ là chôn cả cái tâm của người bán xuống đó. Người mua không nhìn được bên trong, nên chọn nơi mua cũng là chọn người.

Câu hỏi thường gặp về quan tài gỗ vàng tâm

Quan tài gỗ vàng tâm có tốt không? Ở nơi nhiều nước, đồng bằng chiêm trũng thì rất hợp. Nơi khô ráo vẫn dùng được nhưng phải xử lý chống mối bằng cát vàng và phải lót PU để gỗ bớt nẻ. Tôi không hứa gỗ nào cũng "không mối mọt".

Vì sao không dùng gỗ lim cho nặng, cho chắc? Lim là gỗ tốt nhưng có độc tính trong gỗ, ai từng bị dằm lim đâm sẽ thấy tay sưng. Dằm vàng tâm thì mềm, không sao. Xưởng tôi chỉ làm đồ tâm linh bằng hai loại gỗ: vàng tâm và ngọc am.

Có nên đặt quan tài trước cho người thân không? Theo tôi, nếu có điều kiện thì cứ chuẩn bị trước để mình chọn được gỗ, biết rõ gỗ, không đến lúc cần mới cuống. Đặt xong muốn mang về hay gửi lại xưởng là tùy gia đình. Tôi có video riêng về chuyện này trên kênh Gỗ Tâm Linh.

Làm một cỗ mất bao lâu? Tùy mẫu trơn hay chạm, tùy độ dày thành. Gia đình báo ngày dự kiến để xưởng sắp lịch.

Xưởng ở đâu, có giao tận nơi không? Xưởng ở Hà Nam. Gia đình có thể đến xem gỗ tận mắt, hoặc xưởng giao tận nơi, hạ đúng chỗ. Bạn gọi trước để hẹn lịch.

Giá quan tài gỗ vàng tâm thì sao? Giá phụ thuộc quy cách (độ dày thành, địa, thiên), mẫu trơn hay chạm, nên không có một con số chung. Bạn gọi hoặc nhắn Zalo kèm số đo cái hố, tôi tư vấn đúng quy cách và báo giá rõ ràng.

Liên hệ xưởng

Gia đình đang chuẩn bị hậu sự và còn băn khoăn nên chọn thành mấy, hố xây rộng bao nhiêu, cứ gọi cho tôi. Tôi tư vấn theo đúng số đo nhà bạn, không ép đặt.

• Điện thoại / Zalo: 0936.666.893 (Cương)
• Xưởng: Doanh nghiệp Văn Ba Gỗ To, Hà Nam. Hẹn trước để đến xem gỗ tận nơi.
• Kênh YouTube: Gỗ Tâm Linh

Bạn đang cần quách đựng tiểu để sang cát hoặc hỏa táng thì xem bài quách gỗ vàng tâm, tiểu quách sang cát và hỏa táng.

Nguyễn Văn Cương, xưởng Văn Ba Gỗ To, Hà Nam. Con nhà nghề mộc, cùng bố làm gỗ từ năm 2014 và chia sẻ kiến thức nhận biết gỗ, đồ gỗ tâm linh trên kênh YouTube Gỗ Tâm Linh. Số đo trong bài là số thực tế tại xưởng. Phần phong tục, phong thủy là điều tôi nghe lại từ các thầy; gia đình nên hỏi thêm thầy mình tin tưởng.